الشيخ علي المشكيني
166
رساله هاى فقهى و اصولى
اشكال دارد ، ولو از حيث غيبت هم نباشد . مسئلهء 10 - شنيدن غيبت مؤمن ، مانند غيبت كردن ، حرام است ؛ ودر گناه وعذاب ، شريكاند . مسئلهء 11 - شنونده اگر بتواند ، بايد نهى كند وگوينده را به موعظه ونصيحت ، يا تهديد وارعاب ، ساكت نمايد ؛ واگر نتواند ، بايد از مجلس بيرون رود ؛ واگر آن را هم نمىتواند ، بين خود وخدا قلباً منزجر شود . مسئلهء 12 - اگر غيبت كننده ، آن شخص را جائزُ الغيبة مىداند ، ولى شنونده ، جايز نمىداند ، تكليفِ سامع چيست ؟ جواب - بايد استماع نكند ؛ ولى واجب نيست أو را نهى كند . مسئلهء 13 - مستثنيات ومواردى كه غيبت در آن ، جايز است [ را ] بيان فرماييد ؟ جواب - در دوازده مورد ، جايز است ؛ وحكم حرمت ، منتفى است ( به نفى موضوع ، يا نفى حكم ) : اوّل : در متجاهر به فسق . يعنى كسى كه گناهكار علني است وابا ندارد از اطّلاع كسى . ولى قدر مسلّم از جواز ، در اين فرض ، اين است كه : در همان معصيتي كه متجاهر است ، جايز است . مثلًا علناً نماز را ترك كرده ؛ شما مىتوانيد بگوييد كه : فلانى ، بىنماز است ، حتّى به كسى كه اطّلاع ندارد . وامّا كشف كردنِ گناهانى كه نسبت به آنها متجاهر نيست وراضى به فهميدنِ مردم نيست ، محلّ اشكال است ؛ گرچه ظاهر بعضي از روايات ، جواز است . مثلًا اگر كسى در خوردنِ روزه ، متجاهر است وباكى از فهميدنِ مردم ندارد ، ولى در خيانت به ناموس مردم ، تستّر دارد « 1 » وپنهان مىكند ، غيبت وى از جهت روزه ،
--> ( 1 ) . يعنى : مىپوشاند .